Czy żeliwo rdzewieje? Dowiedz się więcej o garnkach

Zdarza się, że naczynia kuchenne, które mają częsty kontakt z wodą, wilgocią i żywnością zaczynają rdzewieć. Jest to oznaka ich zużycia i nie powinno się z nich korzystać, ponieważ może mieć to niebezpieczne skutki dla naszego zdrowia. Problem ten dotyczy naczyń wykonanych z każdego rodzaju metalu, ale jeśli chcesz upewnić się także, czy żeliwo rdzewieje i jak sobie poradzić z tym wyzwaniem, koniecznie zapoznaj się z tym artykułem!

Czy żeliwo rdzewieje

Czym jest rdza i jak powstaje?

Rdza to rudawy lub brązowy nalot na metalowych przedmiotach (stalowych, żelaznych czy żeliwnych), który świadczy o ich zniszczeniu. Powstaje ona w wyniku korozji, czyli procesu, podczas którego cząsteczki metalu wchodzą w reakcje chemiczne ze związkami tleniu i jonami. Intensywne korodowanie może sprawić, że metal ulegnie prawie całkowitemu zniszczeniu i zostaną tylko jego tlenki.

Rdza na garnkach może przybierać różne formy – czasem są to malutkie rudawe plamki, nierzadko zdarza się jednak, że pokrywa ona niemal całą ich powierzchnię. Tak intensywne korodowane najczęściej spowodowane jest przez reakcje chemiczne powstające na skutek kontaktu garnka z kwaśną żywnością. Problem ten dotyczy także niestety garnków żeliwnych, które słyną z dużej odporności na uszkodzenia chemiczne.

Czy rdza w garnku jest szkodliwa?

Jeśli zastanawiasz się, czy żeliwo rdzewieje i czy proces ten może być niebezpieczny dla zdrowia, odpowiedź na oba te pytania jest twierdząca. Nigdy nie powinno się gotować potraw w skorodowanych naczyniach, ponieważ może mieć to bardzo szkodliwe konsekwencje dla naszego zdrowia. Jeśli ślady rdzy będą niewielkie, spróbuj ją usunąć, a następnie zakonserwować garnek, jeśli jednak nie jest to możliwe, najlepiej go wyrzucić.

Gotowanie w skorodowanym naczyniu prowadzi do dostawania się do naszego organizmu pierwiastków, które uznane zostały za rakotwórcze oraz takie, które powodują uszkodzenia naszego układu nerwowego i pokarmowego. Jest to szczególnie niebezpieczne dla małych dzieci, osób starszych, chorych i w ciąży.

Oprócz tego, gotowanie w skorodowanym garnku bardzo negatywnie wpływa na walory smakowe przygotowywanej potrawy, dlatego jeśli argument prozdrowotny kogoś nie przekonuje, mam nadzieję, że ten będzie wystarczający, aby zniechęcić do korzystania z tak zniszczonych garnków.

Jak usunąć rdzę z garnka żeliwnego?

Skoro już znasz odpowiedź na pytanie, czy żeliwo rdzewieje, warto także dowiedzieć się jak usunąć korozję z garnka wykonanego z tego materiału. Pamiętaj jednak, że jeśli rdzy na naczyniu jest bardzo dużo, nie zawsze warto je czyścić, a lepiej wymienić je na nowe, ponieważ świadczy to o jego znacznym zużyciu i zniszczeniu. Jeśli natomiast podejmiesz próbę usunięcia rdzy, zapoznaj się z instrukcją jak to zrobić krok po kroku!

Usuwanie rdzy z garnka krok po kroku

Sposób usunięcia rdzy z garnka żeliwnego zależy od tego, jak dużo jej jest. Jeśli są to tylko śladowe ilości, jej usunięcie nie zajmie Ci dużo czasu i nie powinno sprawić większych problemów.

  1. Krokiem pierwszym jest zalanie naczynia roztworem wody i octu w proporcjach 1:1 i pozostawienie go na kilka godzin. Jeśli zapach octu jest dla Ciebie bardzo drażniący, możesz dolać do niego kilka kropel soku z cytryny, który powinien go zneutralizować, a jednocześnie wzmocnić działanie roztworu. Rdza powinna po odpowiednim czasie samodzielnie się rozpuścić
  2. Następnym etapem jest umycie naczynia delikatnym detergentem i gąbką. Możesz pocierać mocno ścianki naczynia, nie rób tego jednak za pomocą drucianej ani innej twardej szczotki, ponieważ możesz uszkodzić wtedy naczynie i dodatkowo je zarysować, co będzie sprzyjało powstawaniu nowej rdzy.
  3. Kiedy usuniemy całą rdzę, należy na nowo zaimpregnować naczynie. W tym celu, po umyciu garnka, dokładnie go wysusz, a następnie wypal. Oznacza to postawienie pustego naczynia (lub w odrobiną soli w środku) na kuchence i ,,gotowanie” go przez około 10 minut.
  4. Po wypaleniu naczynie żeliwne trzeba ponownie umyć. Następnie dokładnie je wysusz (w tym celu możesz postawić je na chwilę na gorącej kuchence, tak aby woda odparowała). Dopełnieniem procesu odrdzewiania jest zaimpregnowanie naczynia, czyli dokładne nasmarowanie go olejem jadalnym.
  5. Teraz garnek powinien wyglądać jak nowy i nadawać się do ponownego użycia!

Jeśli ta metoda zawiedzie, a na własnej skórze przekonałeś się, czy żeliwo rdzewieje, wypróbuj jeszcze inne!

Stuffed zucchini and peppers are cooked in a saucepan on a gas stove.

Jakie są jeszcze inne metody na usuwanie rdzy z garnka?

Ślady korozji z garnka żeliwnego usunąć możesz także za pomocą innych produktów, które na pewno masz w swojej kuchni. Niezawodna w takich sytuacjach jest na przykład soda oczyszczona.

Aby skutecznie poradziła sobie ona z nawet dużą rdzą, wystarczy, że z odrobiny wody i kilku łyżeczek sody zrobisz pastę, którą następnie wsmarujesz w zniszczoną powierzchnię garnka. Zostaw ją tak na kilka minut, a potem porządnie wyszoruj za pomocą miękkiej gąbki. Jeśli garnek jest mocno zniszczony, sodę pozostaw na nim odpowiednio dłużej. Pamiętaj, żeby po zmyciu pasty dokładnie umyć naczynie pod ciepłą wodą z dodatkiem delikatnego detergentu.

Skoro już wiemy, czy żeliwo rdzewieje, poznaj ostatnią metodę, aby pozbyć się śladów korozji za pomocą naturalnych produktów. Świetnie nadaje się do tego kwasek cytrynowy, który możesz wykorzystać na dwa sposoby – albo zmieszać go z większą ilością wody i stworzyć roztwór, albo zrobić pastę podobną do tej z sody.

Rdzę za pomocą pasty usuwa się w taki sam sposób jak w przypadku pasty z sody oczyszczonej, a usunięcie jej przy pomocy roztworu jest równie proste. Wystarczy, że zalejesz garnek wodą, a następnie dosypiesz kilka łyżeczek kwasku. Całość pozostaw na kilka godzin, a rdza powinna samodzielnie odejść od ścianek naczynia. Nie zapomnij o jego dokładnym umyciu przed następnym użyciem!

Odpowiedź na pytanie, czy żeliwo rdzewieje, jest oczywiście potwierdzająca. Korzystanie ze skorodowanych naczyń może być niebezpieczne dla naszego zdrowia, dlatego powinniśmy zwracać uwagę na to, w jakim stanie są nasze garnki. Jeśli zobaczymy rudawe ślady na ich ściankach, warto spróbować je usunąć, jednak kiedy jest to niemożliwe, a naczynie jest mocno zniszczone, najlepiej wymienić je na nowe i zwracać większą uwagę na to, jak będziemy o nie dbać.

Sprawdź też, gdzie wyrzucić garnek!