Norwegia to jeden z chętniej odwiedzanych krajów północnej Europy. Leżące na Półwyspie Skandynawskim państwo słynie z niezwykłych krajobrazów, ostrego klimatu i bogatej tradycji kulinarnej, w której jednym z bardziej charakterystycznych elementów są sery. Poznajcie norweskie sery i dowiedzcie się, dlaczego uznawane są na najlepsze na świecie!
Norweskie sery — od czego się zaczęło?
Chociaż pierwsze ślady produkcji sera pochodzą z Europy Środkowej, to ponoć najlepsze sery na świecie pochodzą z Norwegii. Od wielu lat to właśnie norweskie sery najczęściej wygrywają mistrzostwa świata serów organizowane przez Guild of Fine Food. Historia serów z Norwegii sięga setek lat wstecz. Mleko bowiem było jednym z najważniejszych surowców tej części świata. O ile miasta nadmorskie mogły liczyć na dobre mięso z łososia, to miejsca położone w głębi kraju musiały postawić na uprawę zboża i bydła. I tak na odległych farmach, wyrabianie sera było doskonałą metodą na konserwacje mleka i sposobem na przetrwanie większości roku. Większość receptur pochodzi właśnie z tamtego czasu, choć tradycja norweskich serów oczywiście stale ulega ewolucji.
Brunost — brązowy skarb Norwegów
Bez wątpienia najsłynniejszych norweskim serem jest Brunost. Znany również jako Geitost, zyskał sławę na cały świat i stał się niewątpliwym symbolem Norwegii. Powstał w wyniku eksperymentu przeprowadzonego w 1863 roku przez mleczarkę Anne Haav, który polegał na dodaniu śmietany do mleka jeszcze przed zagotowaniem serwatki. Efekt, który powstał był niezwykły, a ser bardzo szybko zyskał ogromne uznanie. Za wynalazek Anne Haav otrzymała w 1933 roku order od samego króla Norwegii.
Obecnie Brunost wyrabiany jest w czterech odmianach. Najsłynniejszy z nich Gudbrandsdalsost produkowany jest z mieszanki mleka koziego i krowiego.
To co najbardziej charakterystyczne w tym serze to słodki, karmelowy smak, który wynika z faktu, że ser wytwarza się nie z kazeiny, a serwatki. Ser Brunost jest nieodłącznym elementem norweskiej kultury. Serwuje się go zarówno do wytrwanych dań, jak i deserów, a według statystyk Norwegowie zjadają nawet do 12 000 ton tego sera rocznie. Nie wiemy, czy ser ten przypadnie Wam do gustu, wiemy jednak, że nie da się przejść obok niego obojętnie! Jakie inne norweskie sery warto znać?
Gamalost, czyli aromatyczny ser norweski
Gamalost (Gammelost) to tradycyjny ser norweski. Tzw. „stary ser” był elementem tradycyjnej diety norweskich chłopów. Wytwarzany z odtłuszczonego mleka jest przez kilka miesięcy fermentowany, co nadaje mu ostrego smaku. Gamalost to ser, którego nie trzeba przechowywać w chłodzie, dlatego był tak popularny zwłaszcza wśród norweskich pasterzy. Dzisiaj to niezwykły przysmak, który jest częścią norweskiego dziedzictwa kulturowego.
Nøkkelost — norweski ser z przyprawami
Kolejnym serem z Norwegii, który wart jest Waszej uwagi jest Nøkkelost. Zalicza się go do serów dojrzewających, podpuszczkowych oraz półtwardych. Produkowany jest w kształcie bochenka, a to co nadaje mu charakterystycznego smaku to przyprawy. Najczęściej dodaje się do niego kumin rzymski lub czarnuszkę. Można również spotkać wersję sera z dodatkiem miąższu wędliny. Jego smak i zapach w dużej mierze zależy od stosowanego w nim dodatku.
Jarlsbergost – orzechowa odsłona norweskich serów
Jest to łagodny i słodkawy ser półtwardy, o delikatnie orzechowym smaku. Wzorowany jest na szwajcarskim ementalerze, choć podobieństwo dotyczy w zasadzie wyłącznie charakterystycznych dla obu serów dziur, bo Jarlsber jest zdecydowanie bardziej miękki i słodki. Jest to jeden z popularniejszych serów norweskich na świecie, który eksportowany jest do wielu państw. Czas dojrzewania sera wynosi od jednego do 15 miesięcy.
Pultost, czyli serowa pasta prosto z Norwegii
Ten niezwykły ser zachwyca kremową konsystencją. Wykonany z maślanki ser jest ostry i intensywny, co wynika z użycia do jego wyrobu specjalnych kultur bakterii. Często zaprawiany jest kminkiem. Jego charakterystyczny smak ma swoich amatorów, jednak nie każdy polubi się z jego ostrą nutą. Najczęściej w Norwegii serwuje się go jako dodatek do świeżego pieczywa.
Rola serów w norweskiej kulturze — jaka jest?
Bez wątpienia w norweskiej kuchni sery pełnią kluczową rolę. Podaje się je solo lub jako dodatki do dań. Sery od lat są jednym z podstawowych elementów diety Norwegów, a także swoistą wizytówką tego miejsca. Nie bez powodu to właśnie tutaj został wynaleziony nożyk do sera, bez którego trudno wyobrazić sobie dzisiaj wyposażenie kuchni.
Sery są nieodzownym elementem wszystkich posiłków. Na śniadaniu podaje się sery, które łączy się z pieczywem i owocami czy goframi jak w przypadku Brunosta. Ten ostatni ser to jeden z tych elementów, po które najchętniej sięgają turyści odwiedzający Norwegię. Chcąc poznać bliżej tożsamość tego państwa nie da się pominąć norweskich serów.
Sery norweskie w nowym wydaniu
W ostatnich latach można zaobserwować coraz większe zainteresowanie małymi, rzemieślniczymi serowarniami. Wiąże się to z chęcią jedzenia lokalnych surowców opartych na tradycyjnych recepturach. Duże firmy bardzo często upraszczają drogę produkcji i nie eksperymentują z przepisami. Tymczasem u rzemieślników można znaleźć nowoczesne wersje tradycyjnych serów. I tak warto wspomnieć o serze Kraftkar, który zdobył międzynarodowe uznanie. To ser pleśniowy o intensywnym i aromatycznym smaku. Produkowany jest przez kameralne, rodzinne gospodarstwo w regionie Møre og Romsdal. W 2016 roku znany był za najlepszy ser na świecie.
Moda na sery, czyli młodzi serowarzy w Norwegii
Sukcesy norweskich serów na świecie sprawiają, że pojawia się co raz więcej młodych ludzi, którzy chcą stać się mistrzami w swoim fachu. Bycie serowarem to nie lada wyzwanie, jednak dzięki wielkim chęciom, zdobytej wiedzy i ciężkiej pracy norweskie sery nabierają w ostatnich latach nowego wyrazu i zyskują coraz większą popularność na całym świecie, sprawiając, że Norwegia staje się rozpoznawalnym producentem produktów mleczarskich.
Współczesne norweskie serowarstwo łączy historię z nowoczesnością. Zupełnie nowe odsłony tradycyjnych smaków norweskich serów sprawiają, że z pewnością w najbliższych latach będą one dalej podbijać serca miłośników tego produktu na całym świecie.
Skoro znasz już norweskie sery, zapoznaj się również z norweskimi przysmakami.
