Porcelanowe lalki zdobią wnętrza domów i dziecięcych pokoików już od XIX wieku. I chociaż materiał, z którego są wykonane odkryty został w starożytnych Chinach to zachwyca do dzisiaj i wiele osób poszukuje figurek z niego wykonanych. Skąd więc wzięła się moda na porcelanowe lalki i co sprawia, że zachwycamy się nimi od dziesięcioleci?
Skąd pochodzi porcelana i kto ją wymyślił?
Porcelana to najszlachetniejsza odmiana ceramiki. Charakteryzuje się delikatnością, wytrzymałością i jasnym kolorem. Od zawsze kojarzona była z elegancją, stylem i bogactwem i nawet dzisiaj nie każdy może sobie pozwolić na jej zakup.
Porcelana wymyślona została przez starożytnych Chińczyków już w VII wieku, a Europejczycy przez wiele stuleci uzależnieni byli od sprowadzania tego surowca z dalekiej Azji. Dopiero w XVIII wieku Johann Friedrich Bottger zupełnie przypadkiem odkrył sposób produkcji białej ceramiki i od czego czasu przeżywała ona prawdziwy rozkwit na starym kontynencie.
Oprócz zastawy stołowej także lalki z porcelany cieszyły się ogromną popularnością. Produkowane były ręcznie przez specjalnie wykształconych i bardzo utalentowanych rzemieślników, którzy każdej figurce nadawali indywidualne rysy. Z tego też powodu zabawki te przeznaczone były tylko dla najbogatszych i dowodziły wysokiego statusu społecznego i ekonomicznego właściciela.
Kiedy powstały pierwsze lalki z porcelany?
Pierwsze lalki porcelanowe w Europie zaczęły powstawać w XVIII wieku, najpierw w Prusach, a później także w innych państwach. Bardzo często były one odzwierciedleniem kanonów piękna i dowodziły niezwykłego talentu artystycznego rzemieślników.
Najbardziej popularne i cenione porcelanowe lalki powstawały w dużych manufakturach, na przykład w Miśni czy w zakładach Rosenthala. Zakup takiej zabawki wiązał się ze znacznym wydatkiem, dlatego tylko najbogatszych było na nie stać. Z tego też powodu rozpoczął się ogromny boom na te delikatne figurki, których posiadaniem każdy chciał się pochwalić.
Ze względu na dużą wartość, porcelanowe lalki nie były przeznaczone do zabawy dla małych dzieci, ale stanowiły wyeksponowany element wystroju salonów. Pięknie pomalowane i ubrane zgodnie z najnowszą modą figurki zdobiły kredensy i fotele w reprezentacyjnych salonach. Dzięki ogromnej dbałości przez rzemieślników o detale i podążaniu za modowymi trendami lalki te mogą nam dzisiaj powiedzieć bardzo dużo o tym, jak się ubierano, czesano i malowano w poprzednich epokach.
Najpopularniejsze manufaktury produkujące lalki – czy marka miała znaczenie?
Popularność porcelany sprawiła, że bardzo szybko zaczęły powstawać w Europie kolejne manufaktury produkujące z tego surowca najróżniejsze wyroby. Każda figurka sygnowana była inicjałami właściciela lub znakiem warsztatu, z którego pochodziła, a miało to kiedyś (i dzisiaj nadal ma) ogromne znaczenie. Dowiedz się więc, gdzie powstawały najpiękniejsze porcelanowe lalki!
Niemiecka porcelana z warsztatów Rosenthal
Porcelana produkowana przez niemieckie zakłady Rosenthal znana jest dzisiaj niemal wszystkim. Sława tej manufaktury rozpoczęła się już pod koniec XIX wieku, kiedy pruski przemysłowiec postanowił otworzyć własny warsztat.
Figurki produkowane przez Rosenthala trafiały do najznakomitszych rodzin i stanowiły coś, czym warto było się chwalić. Od samego początki lalki te były symbolem klasy, elegancji, stylu i bogactwa, dlatego wykorzystywane były przede wszystkim jako element dekoracji, a niekoniecznie zabawki dla małych dzieci.
Pierwsze zakłady w Miśni
O prestiż niemieckiej porcelany zadbał sam August Mocny, który zlecił budowę manufaktury w Miśni, a następnie promował ją swoim nazwiskiem. Do dzisiaj zakład ten produkuje porcelanę z wykorzystaniem tradycyjnych metod i nadal jego wyroby są niesamowicie popularne.
Nie tylko Niemcy!
Popularność lalek z porcelany nie skończyła się wraz z przyjściem nowej epoki. Najlepszym dowodem na potwierdzenie tej tezy jest polski zakład Zawieruszyński, który powstał dopiero pod koniec XX wieku.
Krótka tradycja manufaktury nie sprawia jednak, że jej wytwory są mniej cenione i popularne – wręcz przeciwnie. Talent Państwa Zawieruszyńskich doceniły między innymi takie gwiazdy jak Demi Moore czy Britney Spears!
Czy porcelana popularna jest także współcześnie?
Chociaż wielu osobom wydawać się może, że porcelanowe lalki to tylko świadectwo minionej epoki, to nic bardziej mylnego! Do dzisiaj ludzie, nie tylko znawcy sztuki i kolekcjonerzy, zachwycają się pięknem tych małych arcydzieł.
Najlepszym dowodem na nieustającą popularność porcelanowych figurek są organizowane w wielu miastach, między innymi Poznaniu, Wrocławiu czy Warszawie, wystawy prezentujące lalki pochodzące z najróżniejszych zbiorów.
Oprócz wystaw, w światowych stolicach organizowane są specjalne aukcje dla znawców. O prestiżu tych wydarzeń świadczy osiąganie naprawdę zawrotnych czasem cen przez poszczególne figurki. Oczywiście najbardziej poszukiwane są oryginalne porcelanowe lalki, na których znaleźć można sygnatury i te, które pochodzą z najstarszych manufaktur.
Czy każdy może kupić porcelanowe lalki?
Jeśli Tobie także podobają się porcelanowe lalki i chciałbyś mieć takie w domu to nic trudnego! Dzisiaj wiele fabryk produkuje najróżniejsze figurki na skalę bardziej przemysłową, dlatego ich cena nie jest tak zatrważająca jak kiedyś. Oczywiście lalki powstające podczas masowej produkcji nie będą takimi dziełami sztuki, jak te, które tworzone były przez stoma laty, nie oznacza to jednak, że nie są one śliczne.
Pomimo znacznego usprawnienia i zmechanizowania procesu produkcji, porcelanowe lalki nadal są niestety dość drogie. Ich ceny zaczynają się od kilkuset złotych za te mniejsze, do nawet kilku tysięcy za większe postaci.
Warto także pamiętać, że porcelanowe figurki nie są najlepszą zabawką dla dzieci i najlepiej postawić je na półce daleko poza zasięgiem rączek maluchów. Biała ceramika jest surowcem dość wytrzymałym, ale także kruchym, dlatego trzeba uważać, aby figurka nam nie spadła i żeby jej nie obijać o inne przedmioty.
