Jeśli masz w domu porcelanowe naczynia, na zdecydowanej większości z nich mogłeś zobaczyć na spodzie wymalowane lub stemplowane znaki. Są to tak zwane sygnatury, dzięki którym można zidentyfikować rok powstania danego naczynia, fabrykę, w której je wyprodukowano, a czasem nawet imię i nazwisko artysty odpowiedzialnego za wymyślenie konkretnego wzoru. Jeśli jesteś fanem zastawy stołowej, koniecznie dowiedz się, czym są znaki na porcelanie, jaka jest ich historia i jakie informacje można z nich wyczytać!
Znaki na porcelanie – co to takiego?
Na zdecydowanej większości naczyń porcelanowych, na dnie lub na spodzie, zobaczyć można wymalowane lub stemplowane znaki. Są to tak zwane sygnatury, które pozwalają na identyfikację konkretnych naczyń. Osoba, która ma na ten temat odpowiednią wiedzę, na podstawie tych znaków może określić mniej więcej, w którym roku powstało dane naczynie, w jakiej fabryce, mieście oraz kraju.
Niektóre znaki na porcelanie są nieco bardziej rozbudowane i możemy na ich podstawie dowiedzieć się nieco więcej szczegółów. Dotyczyć one mogą na przykład imienia i nazwiska ówczesnego właściciela zakładu, nazwiska lub pseudonimu artysty odpowiedzialnego za wymyślenie konkretnego wzoru oraz numeru serii produkcyjnej. Oczywiście dla większości osób takie informacje są całkowicie zbędne, jednak dla kolekcjonerów mogą mieć bardzo duże znaczenie.
Znaki na porcelanie – kto i kiedy zaczął je stosować?
Znaki na porcelanie są niemal tak stare jak sama porcelana. Ich pierwsze ślady znaleźć można już w XIV wieku, jednak wtedy pełniły nieco inną rolę. Miały być przede wszystkim informacją dla prawdziwych znawców tego surowca i nawiązywały do imion panującego ówcześnie władcy, a tym samym określały czas i miejsce pochodzenia konkretnych naczyń.
W Europie sygnatury miały przede wszystkim wskazywać na nazwisko lub pseudonim artysty, który stworzył na naczyniu wzór. Dopiero znacznie później znaki na porcelanie zaczęły określać zakład, w którym naczynia powstały i miały pozwalać na jego identyfikację.
Do czego służą znaki na porcelanie?
Jak już wspomniałam, znaki na porcelanie obecnie służą przede wszystkim do identyfikacji zakładu, w którym powstały naczynia lub figurki. Rola sygnatur jest jednak znacznie większa, a znawca tego szlachetnego surowca, może wyczytać z ich znacznie więcej. Dowiedz się, co mogą nam powiedzieć znaki na porcelanie!
Określenie czasu powstawania naczyń lub figurek
Większość znanych obecnie zakładów produkujących wyroby porcelanowe, działa już od setek lub dziesiątek lat. W tym czasie sygnatury wielokrotnie się zmieniały i nawet jeśli zmiany te były nieznaczne, mogą one nam wiele powiedzieć o dokładnym lub przybliżonym okresie powstania konkretnych wyborów.
Oczywiście umiejętność bezbłędnego datowania wyrobów porcelanowych na podstawie sygnatur wymaga dużej wprawy i opatrzenia się z tym, jak zmieniały się one na przestrzeni czasu, ale jeśli ten temat naprawdę Cię interesuje, to jestem przekonana, że szybko się tego nauczysz.
Zidentyfikowanie producenta i lokalizacji zakładu
Na podstawie znaków na porcelanie określić można też producenta danych wyrobów. Oczywiście, nie zawsze nazwa zakładu podana jest w całości, czasem nie ma jej w ogóle, a czasem odczytać można tylko pierwsze litery lub skrót całej nazwy. Więc odszyfrowanie także tej informacji może wymagać nieco wprawy i doświadczenia.
Czasem zdarza się też tak, że dany zakład posiada fabryki w kilku miejscach. Na sygnaturze najczęściej znajdować się będzie więc wskazówka, pozwalająca na wskazanie lokalizacji, w której znajdowała się fabryka lub manufaktura, w której wyprodukowano trzymany przez nas przedmiot.
Potwierdzenie oryginalności produktu
Znaki na porcelanie służyć mogą także do określenia tego, czy przedmiot, który mamy jest oryginalny, czy został podrobiony. Wiele wzorów jest bardzo popularnych i niektóre zakłady kopiują te, które okazały się szczególnym sukcesem. Jeśli mamy wątpliwości co do oryginalności naszego naczynia lub figurki, warto sprawdzić sygnaturę.
Oczywiście, podrobienie sygnatury także nie jest specjalnie skomplikowane, jednak wprawne oko zobaczy różnicę między oryginałem, a fałszywką.
Wskazówka dotycząca wartości przedmiotu
Wiadomo, że są takie firmy i zakłady produkujące wyroby porcelanowe, które cieszą się większą popularnością od innych. Najczęściej ich produkty są bardziej cenione, ze względu na przykład na jakość wyrobów lub samą nazwę marki.
Odczytanie sygnatury i identyfikacja producenta może okazać się bardzo pomocna do wyceny konkretnego przedmiotu. Wiadomo, że czasem trudno jest określić wartość wyrobu, nawet jeśli widzimy jego sygnaturę, ale jeśli wiemy o niej sporo rzeczy, będzie to znacznie łatwiejsze.
Najpopularniejsze znaki na porcelanie – które warto znać?
Poznanie wszystkich istniejących sygnatur na porcelanie może być ogromnym wyzwaniem, dlatego swoją przygodę z tym tematem warto zacząć od początku. Najpierw naucz się rozpoznawać te najpopularniejsze zakłady, a dopiero potem wyspecjalizuj się w tych mniej znanych. Od czego więc zacząć?
Sygnatury polskiej porcelany – te warto poznać
W Polsce jest kilka zakładów produkujących porcelanę i warto poznać ich sygnatury. Najczęściej historia tych fabryk jest dość skomplikowana, dlatego to wcale nie musi być tak łatwe zadanie!
Najpopularniejszymi zakładami produkującymi porcelanę w Polsce jest fabryka w Ćmielowie, w Chodzieży, w Lubianie, Bugucie, Wałbrzychu czy Jaworzynie Śląskiej. Część z tych miejsc dzisiaj jest już zamknięta, jednak wytwarzane przez nie produkty cały czas cieszą się dużą popularnością.
Najważniejsze sygnatury zagraniczne
Także za granicą znaleźć można sporo ważnych i bardzo cenionych zakładów. Szczególnie dużo jest ich w Niemczech i są to między innymi fabryki Rosenthala, Bottgera i Hutschenreuther oraz zakłady w Miśni.
Warto zwrócić także uwagę na znaki na porcelanie z francuskiego Sevres oraz z Dani – Royal Copenhagen. Nie zapomnij też o zakładach z Wielkiej Brytanii (Chelsea Porcelain) oraz z Wiednia.
