Sygnatury na porcelanie to znaki wymalowane na naczyniach lub figurkach, które pozwalają na identyfikację fabryki, w której powstały. Zwykłemu laikowi mogą nie mówić zbyt wiele, jednak dla prawdziwego znawcy porcelanowych wyborów są absolutną skarbnicą wiedzy i informacji o konkretnym naczyniu. Jeśli też chcesz lepiej zrozumieć, czym są sygnatury na porcelanie i jakich wiadomości mogą dostarczyć – koniecznie przeczytaj ten artykuł!
Sygnatury porcelany – czym są i do czego służą?
Sygnatury na porcelanie to znaki, najczęściej znajdujące się u spodu naczynia lub figurki, które służą do identyfikacji zakładu, w którym dany przedmiot powstał. Wprawny obserwator i znawca tego surowca może wyczytać z nich naprawdę wiele informacji.
Sygnatury porcelany oprócz tego, że wskazują na nazwę zakładu, w którym dana rzecz powstała, mogą informować także o nazwisku ówczesnego właściciela, dokładnej lokalizacji fabryki lub pseudonimie artysty odpowiedzialnego za stworzenie konkretnego wzoru. Obok niektórych sygnatur znajdują się także numery seryjne. Oczywiście, nie każda sygnatura jest tak rozbudowana, jednak większość z nich to prawdziwa skarbnica informacji.
Sygnatury na porcelanie często mogą posłużyć także do określenia wieku danego wyrobu. Oprócz tego, że czasem zdarza się, że obok znaku maluje się także datę produkcji, to okres, w którym przedmiot powstał można rozpoznać też w inny sposób. Większość znanych dzisiaj zakładów produkujących porcelanę istnieje od dziesiątek lub setek lat, a ich sygnatury ulegały zmianie. Właśnie na podstawie analizy tych przemian ocenić można przybliżony wiek każdego naczynia!
Sygnatury na porcelanie – które są najbardziej znane?
Część sygnatur, wśród osób zainteresowanych tym tematem, jest naprawdę popularna i każdy rozpoznaje je bez trudu. Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z porcelaną, warto zacząć naukę o sygnaturach od tych kilku najbardziej powszechnych i najbardziej cenionych znaków. Znaleźć można wśród nich zarówno te, które pochodzą z Polski, jak i te zagraniczne!
Sygnatury porcelany z Chodzieży – czyli trójkąt ze wpisanym C
Niektóre sygnatury porcelany są bardziej rozpoznawalne od innych. W Polsce za najbardziej znane mogą uchodzić te, które wybijane lub malowane są na naczyniach produkowanych w Chodzieży.
Znakiem rozpoznawczym tej fabryki jest trójkąt, w którego środek wpisano literkę C. Czasem, ale nie zawsze, dodaje się także całą nazwę miejscowości – Chodzież – lub skrót CH. Znajdująca się pod spodem data 1852 jest rokiem, kiedy otwarto ten zakład.
Niemiecka porcelana Rosenthal – dwie przecinające się linie znakiem rozpoznawczym
Fabryki Rosenthala działają już od ponad 200 lat, a przez to, sygnatury wymalowywane lub wybijane na wyrobach z nich pochodzących, zmieniały się na przestrzeni lat. Na szczęście zmiany te były raczej subtelne i nawet mało wprawiony obserwator powinien szybko nauczyć się je rozpoznawać.
Sygnatury porcelany Rosenthala przypominają dwie przecinające się cięciwy, obie zakończone u dołu znakiem X. Obok nich znajdować się mogą literki R i F lub podzielona nazwa Rosen i Thale. Na zdecydowanej większości sygnatur pomiędzy cięciwami znajduje się także korona. Także nazwa miejscowości, w której znajduje się fabryka – Selb – nie jest tu rzadkością.
Rosyjska porcelana Łomonosowa – częste zmiany sygnatur
Porcelany sygnatury Łomonosowa są chyba jedynymi z częściej się zmieniających. Wynikało to oczywiście z częstych zmian właścicieli oraz kwestii własności. Najbardziej powszechne i najczęściej spotykane są jednak sygnatury obowiązujące w latach 1936-1992.
Sygnatury na naczyniach i figurkach powstających w tym czasie składają się z trzech stylizowanych liter LFZ (skrótu od Leningradzki Zakład Porcelany). Znaki te najczęściej były czerwone, co kojarzyć się miało z prestiżem i wysoką jakością wyrobów. Czasem spotkać można było także sygnatury niebieskie.
Pod literami LFZ najczęściej znajdował się także podpis Made in USRR lub Made in Russia. Obecnie napis ten zastąpiono zwrotem Made in China.
Royal Copenhagen – dużo symboliki i dbałość o szczegóły
Niemal wszystkie sygnatury porcelany duńskiej, niezależnie od tego, czy pochodzą z fabryk Royal Copenhagen czy Bing & Grøndahl, są bardzo symboliczne i bardzo ładne.
Sygnatura największej duńskiej wytwórni porcelany w Dani, Royal Copenhagen, składa się z trzech falistych linii symbolizujących cieśniny: Mały Bełt, Wielki Bełt oraz Oresund. Autorką tego pomysłu jest królowa Juliane Marie, która była też inicjatorką wybudowania fabryki pod koniec XVIII wieku.
Oprócz trzech linii, na sygnaturze znajduje się także nazwa zakładu, który wyprodukował dane przedmioty, a także symbol korony królewskiej.
Porcelana wiedeńska – Alt Wien i Augarten
Porcelana wiedeńska, szczególnie ta pochodząca z okresu tak zwanego Starego Wiednia, jest dzisiaj niezwykle ceniona. Najczęściej spotykaną sygnaturą na wyrobach pochodzących z tych fabryk jest niebieska tarcza z herbu książąt austriackich.
Do sygnatury często dodawano także rok powstania konkretnego wyrobu. Zwykle były to dwie lub trzy ostatnie cyfry danej daty (dla roku 1798 byłoby to więc 98, a dla roku 1817 – 817). Dzięki temu bardzo dokładnie i bez żadnych spekulacji można określić wiek naczyń, co ma szczególnie duże znaczenie dla znawców i kolekcjonerów.
Porcelana Chelsea – złota kotwica i znaki po „szczudle”
Bardzo znane i cenione zakłady produkujące porcelanę znajdują się także w Wielkiej Brytanii – w Chelsea. Sygnaturą, która jest ich znakiem rozpoznawczym jest złota kotwica. W tych fabrykach produkowano jednak bardzo często także kopie wzorów pochodzących z innych państw, dlatego często znajdujące się na naczyniach znaki, były różne w zależności od tego, który wzór akurat kopiowano.
Jeszcze jednym elementem, który może pomóc w identyfikacji wytworów fabryki z Chelsea mogą być trzy lub cztery widoczne obok sygnatury niedoskonałości na szkliwie. To ślady po tak zwanych szczudłach, dzięki którym najłatwiej jest rozpoznać oryginalne produkty powstające w tym brytyjskim zakładzie.
