Wiele osób nie wyobraża sobie poranka bez wypicia filiżanki gorącej kawy. Nie każdy wie jednak, jaką drogę napój ten przeszedł, żeby stać się jednym z najpopularniejszych na świecie. To samo dotyczy ziaren kawowca, które najczęściej nie rosną w Polsce ani nawet w Europie, a ich podróż czasem obejmuje prawie całą kulę ziemską! Koniecznie sprawdź, skąd pochodzi kawa i kto zaczął wykorzystywać jej ziarna do zaparzania aromatycznego napoju!
Skąd pochodzi kawa?
Kawa pochodzi z etiopskiego regionu Kaffa, który znajduje się w południowo-zachodniej części kraju. To właśnie stąd wywodzi się odmiana dzikiej kawy w odmianie arabica, która uważana jest za szlachetniejszą i jakościowo lepszą niż robusta.
Region ten charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem pod względem rosnących tam gatunków roślin, występują tu bujne lasy afromontańskie, które robią niesamowite wrażenie. Dodatkowo, region ten w dużej części objęty jest statusem rezerwatu biosfery UNESCO, dzięki czemu podlega ochronie i nie może być nadmiernie eksploatowany ani zniszczony. Kontrola organizacji międzynarodowej cieszącej się dużym uznaniem sprawia, że bogactwu przyrodniczemu regionu Kaffa nie grozi zniszczenie przez człowieka.
Ciekawostką jest to, że dzisiejsza nazwa ,,kawa” lub ,,coffee” pochodzi właśnie od nazwy regionu Kaffa, z którego wywodzi się kawowiec.
Dlaczego zaczęto pić kawę?
Pobudzające właściwości kawy nie były znane od zawsze, a ktoś jako pierwszy musiał je odkryć i rozpowszechnić. Istnieje na ten temat wiele opowieści, dlatego jeśli lubisz zabłysnąć jakąś niespodziewaną ciekawostką przy stole to koniecznie czytaj dalej!
Legenda o pasterzu Kaldim
Oprócz tego, że warto wiedzieć, skąd pochodzi kawa, interesująca jest także legenda dotycząca tego, dlaczego zaczęto ją pić. Zgodnie z podaniami, których dzisiaj już nie możemy niestety zweryfikować, popularność tego niezwykłego napoju zawdzięczamy pasterzowi żyjącemu w Etiopii w IX wieku.
Nazywał się Kaldi i wraz ze swoimi stadami kóz co dzień wyruszał w góry na pastwiska. Któregoś razu zorientował się, że jego zwierzęta zaczynają zachowywać się nieco inaczej po zjedzeniu czerwonych owoców kawowca. To skłoniło go do jeszcze uważniejszych obserwacji, aż w końcu sam odważył się na spróbowanie ich.
Napój dodający energii podczas wielogodzinnych modlitw
Na początku nie palono ziaren kawowca, a do pozyskiwania naparu wykorzystywano liście oraz czerwone owoce. Okazały się one jednak wystarczające do tego, żeby dodawać energii i być nieco bardziej pobudzonym.
Szczególnie chętnie sięgali po ten napar mnisi, którzy spędzali wiele godzin w ciągu dnia na modlitwach. I chociaż zadanie to nie wymagało siły fizycznej to było bardzo angażujące i wyczerpujące, dlatego odkrycie sposobu na pozyskiwanie energii do działania z zaparzonych liści i owoców kawowca było dla nich czasem prawdziwym wybawieniem.
Jak kawa trafiła do Europy?
Wiadomo już skąd pochodzi kawa. Niestety warunki klimatyczne panujące w Polsce i Europie sprawiają, że uprawianie kawowca na skalę przemysłową jest prawie niemożliwe, a ziarna sprowadzać trzeba z daleka. Jak to się jednak stało, że napój ten w ogóle na Stary Kontynent trafił?
Podróż z kupcami do Jemenu
Kawa swoją popularność zawdzięcza przede wszystkim arabskim kupcom, który w XV wieku przetransportowali pierwsze ziarna przez Morze Czerwone do Jemenu. To właśnie w tym kraju po raz pierwszy rozpoczęto celową i planowaną uprawę tej rośliny na specjalnie zakładanych plantacjach tarasowych.
Dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii oraz dobrym warunkom środowiskowym kawa zaczęła rozprzestrzeniać się nie tylko po Jemenie, ale też po całym Półwyspie Arabskim. Kawa stała się tak rozpoznawalna i uwielbiana, że zaczęła być nazywana ,,winem islamu” – wtedy mało kogo interesowało skąd pochodzi kawa i wszyscy pewni byli, że jej ojczyzną jest właśnie Jemen. To właśnie w tym kraju zaczęto wypalać i mielić ziarna uzyskując w ten sposób lepszy i smaczniejszy napar.
Przybycie kawy do Europy
Europa na przybycie kawy musiała niestety trochę poczekać. W końcu stało się to dopiero w XVII wieku za sprawą kupców holenderskich, którzy przywozili najróżniejsze produkty ze swoich kolonii.
Szybko okazało się, że zapotrzebowanie na ten napój jest tak duże, że towar przywożony przez kupców nie wystarcza. Holendrzy zaczęli więc zakładać pierwsze naprawdę duże plantacje kawowca, w których roślina na masową skalę była uprawiana i poddawana niezbędnej obróbce.
W kwestii picia kawy dużo zawdzięczamy także Turkom, którzy walczyli w wojskach Imperium Osmańskiego. To właśnie oni przynieśli ze sobą popularny do dzisiaj sposób parzenia kawy, który nosi nazwę ,,kawa po turecku”.
Skąd pochodzi kawa kupowana w sklepach?
Dzisiaj, szczególnie dla prawdziwych miłośniczek i miłośników picia kawy, to skąd pochodzą konkretne ziarna ma bardzo duże znaczenie. Każdy region świata charakteryzuje się zbiorami o innych właściwościach, dlatego jeśli znajdziesz takie ziarna, które szczególnie Ci zasmakują, koniecznie zapisz sobie z jakiej pochodzą plantacji!
Gdzie kawa uprawiana jest dzisiaj?
Dzisiaj kawa najczęściej uprawiana jest w tak zwanym pasie kawowym, czyli obszarze rozciągniętym między zwrotnikiem Raka, a zwrotnikiem Koziorożca. To właśnie tutaj panują najlepsze warunki do uprawy kawowca.
Zdecydowanie pierwsze miejsce na liście państw produkujących kawę jest Brazylia, która odpowiada za około 1/3 wszystkich zbiorów! Jest to naprawdę imponujące, ale pamiętać trzeba o tym, jak dużym jest ona krajem – niesprawiedliwe byłoby więc porównywanie jej do znacznie mniejszych państw z innych części świata.
Wśród największych producentów znajdziemy także Wietnam, Kolumbię, Indonezję, czy Etiopię, z której pochodzi kawowiec. Do najpopularniejszych uprawianych gatunków należy arabica i robusta. Ta pierwsza jest delikatniejsza, bardziej aromatyczna i wyczuwalne są w niej łagodne nuty owocowe. Robusta z kolei uznawana jest za mocniejszą, bardziej gorzką oraz ziemistą. Każde z państw uprawiających kawę specjalizuje się w jednym z tych gatunków, dlatego warto zwrócić uwagę na ten aspekt przy wyborze swoich ulubionych plantacji!
